Moulis is de kleinste appellatie uit de Médoc (alles samen 630 hectare).

Het is wel de thuisbasis van ronkende namen als Chasse-Spleen en Poujeaux – twee wijnen die in 2003, samen met zeven anderen, even het label ‘Cru Bourgeois Exceptionnel’ mochten dragen.

Château Dutruch Grand Poujeaux mag niet verward worden met Château Poujeaux. De verklaring voor de benaming moeten we zoeken in de verschillende terroirs van Moulis-en-Médoc. De kleine appellatie is namelijk opgedeeld in drie regio’s:

• Het westen, ter hoogte van het Bouqueyran: ondergrond van zand, klei en kiezels.
• Het midden: ondergrond van grind, zand, klei en kalksteen waar vooral Merlot welig tiert.
• Het oosten, ter hoogte van Médrac en Grand Poujeaux: vooral grind en keien die werden afgezet door de Garonne. De bodem is hier erg steenachtig en schraal.

In dit oostelijk deel – het dichtst bij de Garonne – liggen alle beste domeinen: Chasse-Spleen en Poujeaux, maar ook een rits domeinen met dezelfde verwijzing naar het district: Gressier Grand Poujeaux, Branas Grand Poujeaux, Granins Grand Poujeaux, Franquet Grand Poujeaux en … Dutruch Grand Poujeaux.

Het eerste deel van de naam van deze wijn verwijst naar de eigenaar die het huis stichtte in 1850. Het domein van zo’n 30 hectare bleef tot 1967 in handen van Dutruch-nakomelingen. In dat jaar werd het château overgekocht door François Cordonnier en sinds 1993 hebben Jean-Baptiste Cordonnier en zijn echtgenote Nathalie de leiding overgenomen.

De wijnstokken van Dutruch Grand Poujeaux profiteren van de schrale ondergrond in het oostelijke deel van Moulis. De drainage is er optimaal en de wortels worden gedwongen om erg diep naar hun voedingsstoffen te zoeken. Bovendien komen de druiven tot volle rijping, mede dankzij de weerkaatsing van de zon op de Garonne-keien.

Proefnotitie

Deze wijn is een blend van Merlot, Cabernet Sauvignon en Petit Verdot. De rijping gebeurt gedurende 18 maanden op Franse eik.

Donkere robijnrode wijn met paarse randen in het glas. Expressieve neus van zwart fruit (cassis, blauwe bessen, pruim), koffie en tabak. In een andere proefnotitie over deze wijn las ik ‘cichorei’. Ik zou er zelf niet opgekomen zijn, maar dat is inderdaad een goede omschrijving van een opvallend aroma in deze wijn. Mondvullende smaak van rijp – bijna gestoofd – fruit, ondersteund door soepele tannines. De 2009 heeft zeker nog bewaarpotentieel. Ik heb de wijn twee uur op voorhand gedecanteerd. Lange afdronk, met nazinderende vanille. Uitstekende Bordeaux voor een uitstekende prijs.

Wil je op de hoogte blijven van wat er reilt en zeilt op Le Vin Perdu? Dat kan via Twitter en Facebook.

Coonawarra is synoniem geworden voor uitstekende Cabernet Sauvignon. De typische ondergrond waar de druif het zo goed op doet, staat bekend als ‘terra rosa’. Dit rode bodemtype ontstaat door een combinatie van klei en kalksteen. De kalksteen aan de oppervlakte verweert, waardoor klei achterblijft met restjes gesteente. Door de blootstelling aan zuurstof, oxideert dit en ontstaat de rode kleur. Ook in de hiel van Italië (onder meer deze wijn) en in het Spaanse La Mancha komt dit bodemtype voor.

Penley Estate werd opgericht door Kym Tolley, het nageslacht van twee toonaangevende Australische wijnfamilies: de Penfolds en de Tolleys. Vandaar de samentrekking ‘Penley’. Voor Kym zelf wijn begon te maken, leerde hij het vak bij Penfolds. Tot zijn leermeesters behoorde ook Max Schubert, de legendarische wijnmaker en geestelijke vader van ‘Australië’s first growth’: Penfolds Grange.

Vandaag heeft Kym zelf 166 hectare, waarvan er 111 zijn beplant met wijnstokken. Cabernet Sauvignon uiteraard, maar ook Cabernet Franc, Shiraz, Merlot, Pinot Noir, Pinot Meunier en Chardonnay.

2007 was een moeilijk jaar voor de Limestone Coast. De streek werd immers getroffen door voorjaarsvorst. Dat werd gevolgd door een droge en warme winter. Door de oogst laag te houden, konden toch – vooral rode – geslaagde wijnen gemaakt worden. Ondanks het onheilsjaar kreeg deze wijn enkel 90+ scores.

Proefnotitie

Donkere, purperen kleur in de het glas. Oogt nog jong en vitaal. Fantastische, zuivere neus: rijpe cassis, bramen, munt, koffie en eikenhout. Ook een ‘minerale’ toets (natte keien). Doet meteen denken aan de betere Bordeaux. Om te blijven aan ruiken. In de mond zijn zwart fruit en gerookte houttoetsen schitterend in balans. Perfect rijpe, zachte tannines maken het af. In de afdronk vooral gerookte aroma’s en vanille. Deze wijn is duidelijk op zijn hoogtepunt. Intens van genoten bij een smeulende barbecue.

Wil je op de hoogte blijven van wat er reilt en zeilt op Le Vin Perdu? Dat kan via Twitter en Facebook.

In Frankrijk heeft het rapport van een zekere professor Michel Reynaud kwaad bloed gezet bij wijnbouwers. In dat rapport stelt Reynaud de Franse regering een aantal maatregelen voor om toxicomanie te bestrijden. Vooral alcoholverslaving komt daarbij in het vizier. Eén van de voorgestelde maatregelen is om alcoholproducenten – dus ook wijnbouwers – te verbieden om nog promotie te voeren via het internet en sociale media in het bijzonder.

Het is zeker niet de eerste keer dat de Franse wijnbouwers op hun achterste poten staan. Ook toen de Franse Assemblee enkele jaren geleden overwoog om het gratis uitdelen van wijn met publicitaire doeleinden te verbieden, zat het spreekwoordelijke spel op de wagen. Toen werd namelijk gevreesd dat ook wijnproeverijen en degustaties bij de boer verbannen zouden worden. Ook nu mag minister van agricultuur Stephane Le Foll zich aan de toorn van wijnbouwend Frankrijk verwachten. Met een online petitie getiteld ‘Touche Pas à mon Vigneron’ dringen ze erop aan om het voorstel van Michel Reynaud niet in de praktijk te brengen – althans niet voor wijnbouwers. Hun argumentatie gaat ongeveer zo:

• Wijn is meer dan zomaar alcohol. Het is een product met een belangrijke economische en culturele dimensie, en is nauw verweven is met de Franse samenleving.
• De meeste wijnmakers zijn geen grote industriële producenten, maar hardwerkende boeren. Hun ecologische inspanningen en toewijding aan kwaliteit geven naam en faam aan Frankrijk als land. Deze maatregel zou hen het recht ontnemen om daar trots op te zijn.
• Wijn blijft – zowel direct als indirect – een belangrijke bron van jobs en het is een belangrijke inkomstenpost voor de Franse regering (de tweede grootste in export).
• Wijnbouwers moeten al aan strikte regels voldoen als het over marketing gaat. Zo zijn hun Facebookpagina’s bijvoorbeeld niet toegankelijk voor minderjarigen.
• Franse wijnbouwers de toegang tot het internet en sociale media ontzeggen, zou Frankrijk als wijnland in het gedrang brengen. Buitenlandse concurrenten zouden zich dan immers in een betere positie bevinden.
• Communicatie via sociale media is kostenbesparend, aangezien er minder geïnvesteerd moet worden in andere media. Bovendien is de online communicatie vaak doorslaggevend in de besluitvorming van de consument. De Franse wijnbouw kan niet teren op zijn goede naam alleen, want ook in andere landen stijgt de kwaliteit.
• Door communicatie volledig te verbieden, kan er ook niet gecommuniceerd worden over het belang van een gematigde wijnconsumptie, de kwaliteit van de Franse wijn en hun ecologische engagementen.
• Terwijl experts een toename van alcoholisme onder jongeren voorspellen, daalt de wijnconsumptie bij jongeren (maar het verbruik van whisky en wodka stijgt).

De eindconclusie van de initiatiefnemers is hard – en een tikkeltje pathetisch:

« Sous couvert de santé publique, toutes ces préconisations n’ont d’autre but que de détruire un pan de notre culture, de notre économie, voire de notre civilisation. »

Het is niet eenvoudig om hierover een standpunt in te nemen. Ook aan de andere kant zijn ongetwijfeld sterke argumenten te horen en impliceert ‘publiciteit op sociale media’ een enorme grijze zone tussen wat kan en niet kan. Ook voor wijnbloggers is het een interessante vraag om bij stil te staan … Wat is ‘verantwoord bloggen over wijn’? En welke maatregelen moeten wij nemen om minderjarigen niet aan te zetten tot alcoholmisbruik? Het zijn vragen waarvoor we ongetwijfeld niet doof mogen zijn, maar waarop ik vooralsnog het antwoord niet ken.

Jij wel? Aarzel niet om die te delen in de comments. Wil je op de hoogte blijven van wat er reilt en zeilt op Le Vin Perdu? Dat kan via Twitter en Facebook.

De ‘Alliance des Crus Bourgeois’ heeft de voorbije jaren woelig vaarwater gekend. In 2003 werd de categorie Cru Bourgeois’ verder opgedeeld in Cru Bourgeois Exceptionnel (met klinkende namen als Chasse-Spleen of Phélan-Ségur), Cru Bourgeois Supérieur en Cru Bourgeois. Die rangschikking zou om de 12 jaar herzien worden. In 2007 besliste een rechter uit Bordeaux echter dat de classificatie van 2003 niet onpartijdig was verlopen. Het label werd ongeldig verklaard en zelfs bijna voorgoed afgevoerd.

In 2009 kreeg Cru Bourgeois toch nog een tweede leven, maar dan zonder de aanhangsels ‘Exceptionnel’ en ‘Supérieur’. Enkele jaren later lijkt de rust stilaan terug te keren. Cru Bourgeois tekent nu voor zo’n 40% van de productie in de Médoc en lijkt goed op weg om een betrouwbaar kwaliteitslabel te worden. Hier zijn alvast 5 goede redenen om Cru Bourgeois-wijnen te proberen:

1. Ze worden regelmatig getest.

Jaarlijks, om precies te zijn. Elk jaar organiseert een onafhankelijke en externe partner (nl. Bureau Veritas) blindproeverijen om te bepalen welke wijnen aan de kwaliteitsvereisten van Cru Bourgeois voldoen. De resultaten worden elk jaar in september aangekondigd (althans van de wijnen die 2 jaar daarvoor werden ingediend). Voor de wijnmakers is dit ongetwijfeld een dure en slopende procedure, maar wijndrinkers profiteren wel van het feit dat de producenten niet op hun lauweren kunnen rusten. Een jaartje slabakken kan immers meteen afgestraft worden. Dat kan niet gezegd worden over de classificatie van de in 1855 geklasseerde cru’s …

2. Erkenning voor wijnen, niet voor domeinen.

Het label Cru Bourgeois wordt enkel toegekend aan aparte wijnen en niet aan domeinen. Uitbreidingen en overnames zorgen er dus niet voor dat iemand plots meer Cru Bourgeois op de markt kan brengen. Dit staat opnieuw in scherp contrast met de classificatie van 1855. De domeinen van les cru classés zijn uitgebreid, gekrompen, gekocht en verkocht zonder dat dit een invloed had op het kwaliteitslabel dat de domeinen mogen dragen. En dat terwijl net zij het woord ‘terroir’ zo graag in de mond nemen.

3. Je kunt ze echt drinken!

Terwijl de aristocratische cru’s voor buitensporige bedragen verhandeld worden, betaal je voor Cru Bourgeois realistische prijzen. Dit zijn immers geen wijnen om te beleggen, maar om te drinken (stel je voor!). En net omdat er niet mee gespeculeerd wordt, blijven die prijzen ook stabiel.

4. Je moet minder geduld hebben.

Zoals alle rode Bordeaux-wijnen verbeteren ook Crus Bourgeois als ze enkele jaren in de kelder mogen doorbrengen. Zo’n 5 tot 10 jaar is daarbij de norm, al kan dat in sommige gevallen ook langer zijn. Wat CB-wijnen echter onderscheidt van de Crus Classés is dat je ze niet meerdere decennia stof moet laten verzamelen. Na 15 jaar verbeteren ze nog weinig. Bovendien zijn vele Crus Bourgeois al na enkele jaren goed drinkbaar.

5. Ze smaken.

De laatste maar zeker niet het minst belangrijke argument: er zitten verdraaid lekkere wijnen tussen. Een bekende topper is deze Château Cambon de Pelouse. Andere geprezen namen zijn Lestage-Simon, Sénéjac, Charmail, Belle-Vue, Sérilhan, Peyrat-Fourthon, Le Boscq, Labat en Larose-Perganson. En dat zijn slechts enkele van vele. Vooral de jaren 2009 en 2010 zijn het kopen waard, in tegenstelling tot 2011 en 2012.

Trouble up ahead?

Zoals met vele dingen, is ook hier niet alles rozengeur en maneschijn. De prijzen van Cru Bourgeois variëren immers van 4 tot 20 euro, waardoor er alweer stemmen opgaan om een extra categorie op te richten voor de ‘betere’ Cru Bourgeois. Gezien de woelige geschiedenis van het label belooft dat een precaire onderneming te worden …

Heb jij een andere mening over Cru Bourgeois? Aarzel niet om die te delen in de comments. Wil je op de hoogte blijven van wat er reilt en zeilt op Le Vin Perdu? Dat kan via Twitter en Facebook.

• Costa: de valleien langs de kust met de Grote Oceaan (o.a. Limarí, San Antonio en Leyda);
• Entre Cordilleras (‘tussen de bergketens’): de vlaktes tussen het Andesgebergte en de bergen langs de kust (o.a. Colchagua, Maule en Curicó);
• Andes: de wijngebieden aan de voet van de Andes (o.a. Elqui, Aconcagua en Cachapoal).

Cassablanca Valley

Onder die koelere Costa-gebieden, is Casablanca Valley één van de meest gevierde. Deze wijnregio ligt in de commune van Valparaíso, 75 km ten noordwesten van hoofdstad Santiago.

Casablanca Valley ligt op een 15-tal kilometer van de kust. De wijnranken genieten er van koele oceaanbriezen en frisse ochtendnevel. Dit zorgt voor de verhouding tussen warm en koud die zo gegeerd is bij wijnbouwers. Overdag zorgt de zon voor de rijping van de druiven waardoor het suikergehalte opgebouwd wordt, terwijl de koele nachten waken over de aciditeit. Het resultaat zijn evenwichtige wijnen waarin de zon zijn werk heeft gedaan, zonder er confituur van te maken.

Er is lang gedacht dat de vallei té koud zou zijn voor wijnbouw, maar vandaag pakken de plaatselijke wijnbouwers er net mee uit. Ze bestempelden hun vallei zelf als de ‘Premium Cool Valley’. Vooral de Chardonnays en frisse Sauvignon Blancs uit Casablanca Valley zijn snel naam aan het maken. Dit zijn er ook met voorsprong de meest aangeplante druiven. Voor de rode wijnen groeit er Pinot Noir, Merlot en Syrah. De laatste jaren is Pinot Noir terrein aan het winnen, maar ook Syrah geeft veelbelovende resultaten.

In Chili is Syrah een relatieve nieuwkomer, maar de druif kent er wel een steile opgang. Vooral de laatste jaren: sinds 2008 verdubbelde het aantal Chileense hectares dat met Syrah is beplant. Vandaag gaat het om zo’n 6000 hectare in totaal.

Villard Estate

Villard Estate werd opgericht door Parijzenaar Thierry Villard, zoon van een wijnmakelaar. Tijdens een vakantie in Chili ontdekte hij het wijnbouwpotentieel van het Zuid-Amerikaanse land. Voor hij zelf aan de wijnbouw begon, werkte hij 16 jaar bij een groot Australisch wijnbedrijf. In 1989 zette hij de stap verkaste hij met zijn vrouw en twee zonen naar Chili. Hij was één van de pioniers in Casablanca Valley en wordt vandaag erkend als één van de beste producenten in de vallei. Vandaag neem zijn zonen Sebastien en Jean-Charles stilaan het roer over. Samen maken zij de Syrah-topcuvée ‘Tanagra’.

Proefnotitie

Deze wijn is de Syrah uit de Expresión Reserve-reeks. Dit zijn monocépages die bedoeld zijn om het terroir van Casablanca Valley en de eigenschappen van de druif uit te drukken (naast Syrah is er ook Chardonnay, Sauvignon Blanc, Pinot Noir, Merlot en Cabernet Sauvignon). De wijn rijpte 12 maanden op gebruikte Franse eik.

Donkerpaarse wijn in het glas. Heel aangename, fruitige neus waarin vooral cassis en veenbessen (cranberry) opvallen. Daarnaast ook leder en gerookte aroma’s (cederhout). De aanzet is fruitig (bessen) en vol. In tegenstelling tot wat ik verwacht had al bij al vrij krachtig. Dit is een warme wijn, met veel body en een stevige tanninestructuur. Niet de ‘jammy’ Shiraz uit Australië, maar ook niet de ingehouden peperigheid uit de Noordelijke Rhône. De typerende kruidigheid laat op zich wachten tot in de lange afdronk, die ook een zekere ‘smokiness’ heeft. Na Amayna een tweede, bijzonder aangename kennismaking met Chileense Syrah.

Wil je op de hoogte blijven van wat er reilt en zeilt op Le Vin Perdu? Dat kan via Twitter en Facebook.

Die wijnhitlijst bleef tot op vandaag zo goed als onveranderd, al was dat buiten een verbeten Philippe de Rothschild gerekend. Een eerdere aanpassing gebeurde al in 1856 toen Château Cantemerle aan de 5de cru’s werd toegevoegd. Hoewel de ranglijst van 1855 veel ardente tegenstanders heeft (met sterke argumenten), is deze classificatie wel nog steeds bepalend voor huidige reputaties van châteaux en de bijbehorende marktprijzen.

Wat minder bekend is, is dat de classificatie van 1855 niet de eerste was.

Alles begon in 1840, toen een Britse schoolmeester zich in Bordeaux ging vestigen. Charles Cocks gaf Engelse les en deed ook vertaalwerk, onder meer voor historicus Jules Michelet. Net zoals vele Britten hield ook Charles Cocks van zijn claret. Hij proefde er lustig op los en leerde de streek bijzonder goed kennen. In 1846 schreef hij ‘Bordeaux: Its wines and the Claret Country’, een soort toeristische gids voor Britten die de wijnen van Bordeaux wilden leren kennen.

Dat hij zichzelf de geknipte auteur voor dat boek vond, blijkt uit de plechtstatige aanhef van het boek:

“A residence of several years in this delightful part of France has enabled the Author of this little volume, not only to consult all the most authentic documents relating to Bordeaux and its famous wines; but generally speaking, to assure himself of the truth of their statements by personal observation and experience.”

Volgens sommige bronnen was Charles met zijn idee voor het boek naar de Franse uitgever Michel-Édouard Féret gestapt. Volgens anderen heeft Féret zelf aan Cocks gevraagd om het boek te schrijven. Wat er ook van zij, toen het boek in de Britse boekenhandels arriveerde, werd het een immens succes.

Dat inspireerde Féret om samen met Cocks een Franse versie van het boek te maken, maar dan zonder de toeristische insteek en met een grotere focus op de wijnen. Het boek verscheen in 1850 onder de vlot bekkende titel: ‘Guide de l’étranger à Bordeaux et dans la Gironde. Bordeaux, ses environs et ses vins classés par ordre de mérite’.

Het werd een lijvig naslagwerk met inventarissen van communes, wijngaarden en producenten. Daarnaast besloten Cocks & Féret om een classificatie van de wijnen in het boek op te nemen.

Dat was niet naar de zin van de wijnmakelaars in Bordeaux, maar ze deden het toch. Ze gebruikten termen als ‘crus bourgeois’, ‘cru artisans’, ‘crus paysans’ en presenteerden een aantal unieke wijnen als ‘premiers crus’. Hun voornaamste criterium was de gemiddelde prijs van de wijnen.

Cocks & Féret noemden vier first growths: Château Lafite, Château Latour, Château Margaux en Château Haut-Brion. Tot de tweede cru’s behoorden Mouton, Léoville, Rauzan, Durfort, Gruaud-Larose, Lascombes en Château Gorse (vandaag Château Brane-Cantenac).

In Bordeaux was dit een belangrijke ommezwaai. Voordien werden châteaux enkel alfabetisch gerangschikt. Toen Napoleon III vijf jaar later om zijn rangschikking vroeg aan de wijnmakelaars, kreeg hij een lijst voorgeschoteld die opvallend veel leek op die van Cocks & Féret …

Charles Cocks heeft de impact van zijn boek niet zelf mogen meemaken, want hij stierf in 1854, één jaar voor de expo in Parijs. Editions Féret bleef het boek wel bijwerken en uitbreiden. Volgens de legende stierf Edouard Féret aan zijn bureau, net nadat hij de laatste hand aan de zevende editie had gelegd.

Vandaag is ‘Bordeaux et ses Vins’ (ook gekend als ‘Cocks & Féret’ of ‘Le Féret) nog altijd een toonaangevend naslagwerk. In 2007 is de achtiende editie van het boek verschenen.

Wil je op de hoogte blijven van wat er reilt en zeilt op Le Vin Perdu? Dat kan via Twitter en Facebook.

Hoe Syrah (of Shiraz in Australië) aan zijn naam kwam en zich verspreidde richting Rhônevallei, vormt het onderwerp van verschillende legenden. Een bloemlezing:

• Syrah haalt zijn naam van Syracuse, de historische stad in Sicilië. Daar was de druif aanbeland vanuit Egypte, om zich vervolgens een weg te banen naar de Rhônevallei.

• Verkeerde stad, volgens anderen. Zij denken dat ‘Shiraz’ de oorspronkelijk naam van de druif was, genoemd naar de oud-Perzische stad Shiraz (vandaag de vijfde grootste stad in Iran). Daar werd toen ook ‘Shirazi wijn’ gemaakt, als was die volgens historische bronnen wit.

• In een variant van de vorige verklaring zouden de Phocaeërs, een handelsvolk met betrekkingen van de Zwarte Zee tot Egypte, de druif van Perzië naar hun kolonie Massilia hebben gebracht. Die kolonie is vandaag beter bekend als Marseille.

• Nog een andere legende zegt dat het niet de Phocaeërs waren, maar de kruisvaarder Gaspard de Stérimberg. Toen hij in 1224 gewond terugkeerde van de Eerste Albigenzische Kruistocht bracht hij de druif mee. Diezelfde Gaspard bouwde een klein optrekje op een heuvel, waar hij leefde als kluizenaar of ermite. Het optrekje is vandaag bekend als La Chapelle en de heuvel kennen we als Hermitage.

• Volgens de gekste variant was het niet Gaspard de Stérimberg maar Saint-Patrick die Syrah naar de Rhônevallei bracht.

Uiteraard is geen van de bovenstaande versies op ampelografische bewijzen gestoeld. Niet dat het er zo veel toe doet, maar volgens de laatste onderzoeken ligt de oorsprong van Syrah gewoon in de Noordelijke Rhône. DNA-onderzoek uit 1999 stelde immers vast dat Syrah een nakomeling is van Dureza en Mondeuse Blanche, twee obscure Zuid-Franse variëteiten.

Syrah, overal een ander verhaal

Wat vast staat is dat het de Schot James Busby was die Syrah – samen met andere Europese variëteiten – naar Australië bracht. De druif begon daar aan een bloeiende carrière onder de naam Shiraz. Busby wordt niet toevallig de vader van de Australische wijnbouw genoemd.

Daarnaast is Syrah vandaag uiteraard bekend van Hermitage, Côte-Rotie en andere wijnen uit de Noordelijke Rhône die legendarische status hebben verworven. Maar ook in de Nieuwe Wereld heeft de druif in de voorbije 20 jaar terrein gewonnen. In Californië heeft Syrah nog niet de status van Cabernet Sauvignon of Pinot Noir, maar onder meer in Argentinië en Chili heeft de druif stilaan een vaste stek weten te veroveren. Ook in Zuid-Afrika is de opmars duidelijk: van 1%  aanplant in 1995 naar 9.7% in 2007. In dat laatste land – en in Californië – wordt intussen ook de naam ‘Shiraz’ gebruikt, mede omdat het dankzij Australië een echt ‘merk’ geworden is. Anderzijds is het ook zo dat deze wijnen qua stijl dichter bij de Australië staan.

Het opvallende aan Syrah is dat de druif een specifieke stijl weet te ontwikkelen op elke plaats waar hij wortel aan grond krijgt. De aardse en peperige Syrah uit de Noordelijke Rhône is moeilijk te vergelijken met de uitgesproken fruitigheid van Australische Shiraz. Velen beschouwen Syrah en Shiraz daarom zelfs als verschillende variëteiten. In landen als Chili toont Syrah nochtans beide gezichten: in de koelere valleien gaan de wijnen richting subtiele peperigheid en in de warme regio’s naar de volle, sappige stijl. Geheel in lijn met zijn ontstaangeschiedenis, is Syrah ook op het vlak van wijnstijlen een druif van vele verhalen …

Syrah, een identikit:

• Oorsprong: Noordelijke Rhône
• Opvallende kenmerken: Syrah is een echte krachtpatser. Het is een sterke druif die immuun is voor de meeste plantenziekten. Dankzij de stevige tannines en krachtige kleur is Syrah een veelgevraagde speler in blends. Vooral de Châteauneuf-du-Pape-achtige GSM-blend van Grenache, Syrah en Mourvèdre is breed gekend en geliefd.
• Typerende aroma’s: afhankelijk van de rijpheid rood fruit (framboos) of zwart fruit (bessen); vooral een kenmerkende kruidigheid (peper, kruidnagel) en ‘donkere’ aroma’s zoals chocolade en leder. In koelere streken subtiel en peperig, in warme streken voor sappig en fruitig.
• Synoniemen: Shiraz, Hermitage, Scyras, Antournerein, Anzher Muskatnye, Biaune, Blauer Syrah, Bragiola, Candive, Costigliola, Sirah, Syra, Syrac, Zizak, enz.

Wil je op de hoogte blijven van wat er reilt en zeilt op Le Vin Perdu? Dat kan via Twitter en Facebook.

Mira Winery is zeker niet de eerste producent die zich aan dit experiment waagt. Ook voor Europese kusten werd al lustig wijn de dieperik ingekeild, in de hoop enkele maanden later een superieure wijn weer naar boven te kunnen takelen.

Veuve Clicquot in het ruime sop

Christian Ekstrom

Waarom al die zeemanskunsten, kun je je afvragen. Welnu, het zal de wijnmakers in kwestie ongetwijfeld niet ontgaan zijn dat flessen wijn die worden aangetroffen in scheepswrakken – die vaak al decennia of zelfs eeuwen op de zeebodem rusten – doorgaans voor astronomische bedragen worden verkocht.

Neem nu het verhaal van de eeuwenoude champagne die werd gevonden in de Baltische Zee, voor de kust van Finland.

Duiker Christian Ekstrom trof in een scheepswrak 30 flessen aan die daar al lagen sinds de jaren zeventig van de achttiende eeuw (nog voor de Franse Revolutie). De fortuinlijke snorkelman mocht het goedje aan zijn lippen zetten en sprak nadien:

“Het was fantastisch. De drank had een zoete smaak, maar je proefde ook eikenhout en het rook sterk naar tabak.”

Ekstrom liet ook optekenen dat de champagne nog ‘hele kleine bubbeltjes’ had. Volgens de experts die de flessen nadien analyseerden, ging het om flessen Veuve Clicquot die op weg waren naar Sint-Petersburg. De geschatte prijs voor een fles: 52000 euro.

Deze en andere verhalen gaven gaandeweg een haast mythische bijklank aan het woord ‘oceaanrijping’. De zeebodem leek plots de ultieme wijnkelder. Plaats genoeg in elk geval.

Wijn over boord

Drie Franse wijnmakers besloten uiteindelijk om de proef op de som te nemen. Ze namen twee vaten Bordeaux uit het jaar 2009 – vanwege de rijke tannines. Eén ervan lieten ze rijpen in een kelder, de andere lieten ze zinken tussen de befaamde oesterbedden in de Baai van Arcachon. Zes maanden later werd de zeeton weer bovengehaald.

Beide vaten werden geproefd en warempel: de oceaangerijpte wijn werd unaniem beter bevonden. “De wijn was al veel beter dan dat hij had moeten zijn”, aldus meesterproever Bernard Burtschy. En dat terwijl de keldergerijpte wijn eerder teleurstelde.

Het vat wordt bovengehaald uit de Baai van Arcachon

Het zilte nat

Niet enkel de smaakpapillen van de wijnmakers, maar ook de wetenschap onderschreef uiteindelijk hun stelling. Na laboratoriumanalyse bleek de ondergedompelde wijn veranderd te zijn door een proces van osmose. Door dit subtiele proces zou de wijn wat van zijn alcohol verloren zijn, terwijl de sodiumconcentratie toenam. Dit zou een licht zilte toets aan de wijn geven, waardoor de tannines meer tot hun recht komen. Bernard Burtschy wees er nog op dat de Romeinen vroeger een beetje zoutwater aan hun wijn toevoegden om die reden. Uiteraard speelden nog andere factoren een rol, zoals de koudere temperatuur, de vochtigheid, de beweging van het water, de waterdruk en het gebrek aan licht en zuurstof.

Mirakels onder de golven

De kooi waarin de flessen van Mira rijpten

Terug naar het experiment van Mira Winery. Daar is wijnmaker Gustavo Gonzalez ervan overtuigd dat er op de bodem van Charleston Harbor iets wonderlijk is gebeurd.

“Ik ben echt verrast en zelfs gechoqueerd door het grote verschil”, zei hij. “Er is iets magisch gebeurd met deze wijn. Die is niet beter en niet slechter, maar zeker heel anders. De wijn is complexer en meer open.”

Volgens Gonzalez toont het experiment vooral aan dat we nog veel te leren hebben over de mogelijkheden van oceaanrijping. Hoewel de mensen van Mira Winery nog niet helemaal weten wat er zich precies afspeelt op de zeebodem, zullen de zeegerijpte wijnen wel worden verkocht als ‘premium products’ (lees: voor het pittige prijsje van zo’n 1000 dollar per fles). Ze plannen ook al om in de komende herfst dubbel zoveel flessen naar de zeebodem te verhuizen, ditmaal niet voor drie maar voor zes maanden.

Het antwoord op de vraag ‘rijpt wijn beter in zee’ luidt dus voorlopig zo: hoogstwaarschijnlijk wel, maar niemand weet 100% zeker waarom. Maar in afwachting van een meer verhelderende verklaring, worden er alvast duchtig duiten mee verdiend. Water stroomt tenslotte altijd naar de zee.

Wil je op de hoogte blijven van wat er reilt en zeilt op Le Vin Perdu? Dat kan via Twitter en Facebook.

De onvermijdelijke vraag die volgt, luidt: ‘Waarom is die wijn zoveel duurder dan de andere?’ Menig oenofiel kan dan wel enkele redenen opsommen. Uniek terroir! Legendarische wijnmaker! Extreem lage productie! En hoewel al deze verklaringen ongetwijfeld steek houden voor alle iets duurdere wijnen, raken ze kant noch wal voor de belachelijk dure wijnen.

Het enige echte antwoord op de vraag is Thorstein Veblen (1857-1929).

Deze Amerikaan van Noorse afkomst gaf zijn naam aan de zogenaamde Veblen-goods. Dit zijn economische producten die zich nogal atypisch gedragen. Neem nu bijvoorbeeld een pot choco. We zijn allemaal bereid om daar een bepaalde prijs voor te betalen. Als die pot choco echter plots erg duur zou worden, zou geen haar op ons hoofd er nog aan denken om het te kopen en zouden we gewoon meer confituur op onze boterhammen smeren. De prijs stijgt, de vraag daalt. Simpele economie.

Choco is echter geen Veblen-good. Bij de producten die wel tot deze groep behoren, stijgt de prijs net omdat de prijs al erg hoog is. Vaak spelen ook andere factoren, die de exclusiviteit van het product verder versterken, een rol. Economen noemen dat ‘positieve prijselasticiteit’. Wij noemen dat ‘luxeproducten’. Het omgekeerde geldt dus ook: als pakweg een Rolls Roys Phantom plots veel goedkoper zou worden, zouden de gefortuneerden die zo’n kar kunnen betalen er vermoedelijk hun interesse voor verliezen.

Wie de website ‘Rich Kids of Instagram’ al eens bezocht, weet dat een dergelijke positieve prijselasticiteit bijvoorbeeld absoluut geldt voor Dom Pérignon – en dan nog het meest bij het jongere publiek … niet voor gevoelige kijkers.

Al het bovenstaande is uiteraard geen wereldschokkende theorie. Maar het geeft wel aanleiding tot een andere vraag: wanneer is een fles wijn gewoon duurder omdat hij beter is en wanneer is de prijs hoger omdat hij exclusiever is? Waar ligt met andere woorden de grens tussen flessen waarvoor je terecht dieper in de buidel tast en vloeibare Veblen-goods?

Er moet voor elke fles toch een theoretisch kantelpunt bestaan? Aanvankelijk stijgen prijs en kwaliteit evenredig, tot het moment dat het ‘Veblen-effect’ in werking treedt. De wijn heeft dan een bepaalde prijs en een bepaalde bekendheid bereikt, waardoor de prijs nog eens stijgt, zonder dat de kwaliteit veel mee evolueert. Zoiets zou misschien kunnen verklaren waarom een fles Angélus in 2007 gemiddeld €124 kostte en in 2012 al €235.

Natuurlijk zou het nog veel interessanter worden als je dit punt kan zien aankomen of voorspellen. Zowel voor wijnliefhebbers – die hun laatste kans dan kunnen grijpen om de wijn ooit te proeven – als voor gehaaide beleggers.

Om terug te keren naar de openingsvraag van deze post: een fles Romanée-Conti is zijn Veblen-kantelpunt ruimschoots voorbij. Zodanig zelfs dat het een beleggingsproduct is geworden. De wijn is daardoor ‘verloren gegaan’ voor de gemiddelde liefhebber. Wij moeten het stellen met extatische en lyrische beschrijvingen, zoals deze van Roald Dahl in My Uncle Oswald:

“Sense for me this perfume! Breathe this bouquet! Taste it! Drink it! But never try to describe it! Impossible to give an account of such a delicacy with words! To drink Romanée-Conti is equivalent to experiencing an orgasm at once in the mouth and in the nose.”

Persoonlijk ben ik er niet rouwig om. Er bestaan nog steeds eindeloos veel wijnen met hoge kwaliteit en zonder Veblen-prijskaartjes. Ze vinden, is de uitdaging. En daarbij gaat het nog meer om de zoektocht dan om het vinden.

Wil je op de hoogte blijven van wat er reilt en zeilt op Le Vin Perdu? Dat kan via Twitter en Facebook.

Het is in deze glooiende en met wijnranken bezaaide landstreek in Piemonte dat de druivensoorten Barbera, Dolcetto en de mistige Nebbiolo hun spectaculairste resultaten opleveren. De wijngaarden van Montaribaldi grenzen niet toevallig aan die van Angelo Gaja, de legendarische ‘koning van Barbaresco’.

Montaribaldi heeft altijd toebehoord aan de familie Taliano. Pater familias Giuseppe en zijn vrouw richtten het op in 1968. Het duurde echter tot 1994 tot hun zonen Luciano en Roberto besloten om hun eigen wijnen te bottelen.

Tot dan waren de druiven die groeiden op de 19 hectare van Montaribaldi fel gegeerd door toonaangevende wijnmakers als Gaja en Prunotto.

Luciano, Roberto en de hele familie Taliano maken vandaag een breed gamma aan typisch Italiaanse wijnen. Ze houden daarbij vast aan traditionele methoden, maar experimenteren ook met moderne, biodynamische wijnbouw. Tot hun assortiment behoren onder meer Barbaresco’s, Barolo’s, Barbera d’Alba, Barbera d’Asti, Langhe, Dolcetto d’Alba en Moscato d’Asti.

Ik proefde drie wijnen van het domein. Ze werden mij voorgelegd door online wijnwinkel Lazy Sunday, waar ze dus ook te koop zijn:

• ‘Tre Stelle’, Langhe Rosso DOC, 2009
• ‘La Consolina’, Barbera d’Asti DOCG, 2010
• ‘Righey’, Moscato d’Asti DOCG, 2011

‘Tre Stelle’, Langhe Rosso DOC, 2009

Deze Langhe Rosso is genoemd naar het gehucht Tre Stelle dat een drietal kilometer ten zuiden van Barbaresco ligt. Het is een blend van Nebbiolo (34%), Barbera (33%) en Dolcetto (33%). De Dolcetto wordt apart gevinifieerd en pas later toegevoegd aan de blend van Nebbiolo en Barbera. De wijn rijpt twee tot drie maanden op hout.

Proefnotitie: Robijnrode tot licht granaatrode wijn in het glas. Aangename en verrassend veelzijdige neus van jong zwart fruit (zure kersen), florale aroma’s, herfstige bosgrond (natte bladeren), tabak en een lichte houttoets. Zoete fruitigheid in de aanzet, frisse zuren in het middenpallet. Zeer lichte tannines. Fruit en aciditeit en combineren mooi in de afdronk, aangevuld met een nazinderende kruidigheid. Een lichte, frisse en fruitige wijn voor elke dag.

‘La Consolina’, Barbera d’Asti DOCG, 2010

De wijnen van DOCG Barbera d’Asti worden gemaakt in de provincie Asti en een deel van Alesandria. Ze moeten voor minstens 85% uit Barbera bestaan. Volgens sommigen is dit de ‘enige echte’ Barbera, al heeft ook DOC Barbera d’Alba ardente voorstanders. Een onderscheid dat vaak wordt gemaakt is dat de Barbera’s van Asti vaak lichter van kleur en eleganter of ‘vrouwelijker’ van smaak zijn, terwijl die van Alba doorgaans dieper gekleurd zijn en ook meer intense, krachtige fruitaroma’s – voornamelijk kersen – te bieden hebben. Logisch dus, dat beide wijnen hun eigen fanclub hebben. Deze ‘La Consolina’ bestaat voor 100% uit Barbera. De druiven van Montaribaldi groeien op de heuvels van Monferrato, de traditionele heimat van Barbera.

Proefnotitie: Licht robijnrode wijn in het glas met een violette schijn. Subtiele neus van pruim en  kersen. Ook een koffietoets. Zeer ‘clean’. In de mond duidelijk minder zoet geweld dan de Langhe Rosso. Een meer ingetoomde smaak van rijpe kersen met een mooie aciditeit. Ook hier zijn de tannines zo goed als afwezig, wat de wijn erg toegankelijk maakt. Licht bittertje in de afdronk. Over het algemeen droger, subtieler en eleganter dan de Langhe Rosso. Aan €8,95 een mooie prijs-kwaliteit.

‘Righey’, Moscato d’Asti DOCG, 2011

De wijnen van DOCG Moscato d’Asti zijn halfzoete, licht sprankelende (frizzante) witte wijnen. De drogere, ‘volledige sprankelende’ spumante-moscato’s vallen onder de appellatie Asti Spumante. De wijn wordt doorgaans opgevoerd als een dessertwijn en wordt vaak gecombineerd met zoete gebakjes zoals de typische panettone. Deze wijn bestaat voor 100% uit Moscato Canelli, een witte variant van de Muskaatdruif.

Proefnotitie: Goudgele, licht sprankelende wijn in het glas. Een expressieve en veelzijdige neus: honing, amandelen, bloesems en boenwas maar vooral het herkenbare aroma van de muskaatdruif, de enige die naar druiven ruikt en smaakt. Ook in de mond erg rijk en onmiskenbaar Moscato. Het zoete, rijpe fruit (groene druif en peer) wordt fris gehouden door een degelijke aciditeit. De mondvullende moelleux vraagt wel om een zoet dessert.  Met slechts 5% alcohol is het trouwens een wijn die er ook na een lang diner wel nog bij kan.

Bijkomend weetje: de ‘Albeisa’

Nog een interessante toevoeging – voor de enkelingen die nog aan het lezen zijn – is de herkomst van het woord ‘Albeisa’ dat op alle flessen staat geschreven in glasletters. ‘Albeisa’ is de naam voor een typische fles die al begin 18de eeuw ontstond. Producenten uit de regio rond Alba begonnen de Albeisa te gebruiken om zich te onderscheiden van andere populaire wijnregio’s zoals Bordeaux en Bourgogne. Toen Napoleon in Piemonte binnenviel, maakte hij echter komaf met de fles, ten voordele van de klassieke Franse vormen. Vele jaren later, in 1973, besloten 16 producenten de historische Albeisa terug in te voeren. Vandaag verenigen alle wijnbouwers die deze fles gebruiken zich in de ‘Unione Produttori Vini Albesi’. Enkel producenten uit de Langhe-streek mogen de Albeisa gebruiken, om de eigenheid van deze wijnen extra in de verf te zetten.

PS: wie minimaal 3 flessen Montaribaldi aankoopt via Lazy Sunday, kan 10% korting krijgen met de code LEVINPERDU2013. Vanuit België bestellen kan via klantenservice@lazysundaywine.nl.

Wil je op de hoogte blijven van wat er reilt en zeilt op Le Vin Perdu? Dat kan via Twitter en Facebook.