Milady Vine, de autobiografie van Philippe de Rothschild

Geplaatst op 27 oktober 2012

1


Van alle châteaux in Bordeaux spreekt er voor mij één in het bijzonder tot de verbeelding: Château Mouton-Rothschild in Pauillac. De sleutelfiguur in het verhaal van Mouton is baron Philippe de Rothschild (1902-1988). In zijn autobiografie Milady Vine (opgetekend door Joan Littlewood) komen alle scharniermomenten van deze illustere figuur en zijn wijn aan bod.

Dit levensverhaal van Philippe de Rothschild is echter geen ‘wijnboek’. In de eerste hoofdstukken komt vooral de liederlijke levensstijl van Philippe aan bod: hippe clubs in Parijs, snelle wagens, yachts en vooral heel veel vrouwen (“I was a tremendous success, and amazed even myself, leaping from bed to bed like a mountain goat”). Alle vrouwen in zijn leven passeren de revue: van eerste liefde Henriette en luxe-escort Charley B. tot Elisabeth ‘Lili’ Pelletier de Chambure – de moeder van dochter Philippine, die tot op vandaag het chateau runt – en  zijn laatste vrouw, Pauline Potter.

In het boek komt verder ook de verstoorde relatie met zijn ouders, Henri James de Rothschild en Mathilde von Weissweiller, aan bod. Daarnaast spelen natuurlijk ook de oorlogsjaren een hoofdrol. Als lid van een rijke joodse familie moest Philippe immers op de vlucht voor de Duitse bezetter en het Vichy-regime. Het leest allemaal als een spannende roman, waarin een openhartige en grappige Rothschild aan het woord is. Talloze anekdotes en argeloos vertelde details maken het boek erg onderhoudend. Hoe hij – om een vrouw te plezieren – de ruitenwisser uitvond bijvoorbeeld, maar het vergat te patenteren. Of hoe hij ooit in Londen zat de kaarten met Paul-Henri Spaak.

Philippe de Rothschild staat bekend als een van de meest succesvolle wijnmakers aller tijden, maar diezelfde man was ook scenarist, filmproducent, dichter en Grand Prix-piloot. Toch loopt wijn als een rode draad doorheen het boek. Hij arriveert voor het eerst in Paulliac als kind, wanneer zijn ouders hem er heen sturen na het uitbreken van Wereldoorlog I. Château Mouton wordt voor hem een bijzondere plaats, weg van het stijve, aristocratische leven in Parijs:

“Most of all I enjoyed getting dirty, trampling through mud, coming back with filthy hands and no one waiting to scold me. It was my idea of paradise.”

Aangezien niemand anders in de familie Rothschild zich echt bekommert om Château Mouton, komt Philippe aan het hoofd van het domein te staan op 20-jarige leeftijd. Vanaf dan begint hij zich te ontpoppen tot de gewiekste wijnmaker, verkoper en marketeer die Château Mouton-Rothschild tot een begrip in de wijnwereld zou maken.

Een eerste belangrijke stap was de beslissing om de wijn van Mouton zelf te bottelen. In die tijd was wijn allesbehalve ‘hip’ (“A new invention, the cocktail, was the thing”). Wijn werd verkocht aan handelaren die het vervolgens verkochten aan restaurants, die het op hun beurt verkochten aan klanten, en carafe. Daar maakte Phillippe al snel komaf mee:

“Why, in the name of goodness, were we shipping the wines we were selling to Bordeaux at the most critical period of their lives? Anything might become of them in the wine merchants’ sheds. […] It wasn’t good enough. […] Why not put my name on the bottle? That would be an innovation – until now nobody had ever signed a bottle – but I, Philippe, intended to let the world know that my wine was the best. […] We should be growers AND merchants.”

Het lijkt een kleine verandering, maar voor de wijnwereld was het omwenteling die tot op vandaag bepaalt hoe mensen wijn kopen:

“Whether is was the label or not, château-bottling did the trick. Within a year, ‘mise en bouteille au Château’ was a sign of quality, Médocain. Now it’s universal.”

Philippe begon ook al vroeg banden te smeden met de andere toonaangevende Châteaux. Zo vormde hij The Association of Five met Lafite, Margaux, Latour en Haut-Brion. Later kwam ook Yquem uit Sauternes erbij.

Een andere belangrijke stap in het opbouwen van zijn wijnimperium, was de lancering van Mouton Cadet, een betaalbare wijn die bestond uit Mouton, aangevuld met wijn uit omringende wijngaarden:

“Mouton-Rotschild, a luxury name for the great occasion; Mouton Cadet, a popular wine produced with all the care for which Mouton was renowned. […] The success was instantaneous. The two Moutons flourished side by side, distinctive, different, yet strangely enough each enhanced by the reputation of the other.”

Mouton Cadet bestaat vandaag nog steeds, maar bevat enkel nog wijn gemaakt door wijngaarden uit de hele Bordeaux. Het is echter nog altijd een merknaam waar veel mensen voor vallen. ‘Created by baron Philippe de Rothschild’ staat er op het etiket. Zo’n naam doet nu eenmaal kopen.

Het was ook Philippe die op het idee kwam om de labels elk jaar door een andere kunstenaar te laten ontwerpen. Hij vertelt onder meer hoe de Belgische kunstenaar Paul Delvaux een label ontwierp, maar zich later terugtrok omdat hij zijn kunst niet als reclame wilde verkopen. Philippe trok meermaals naar Brussel om hem van gedacht te doen veranderen. Delvaux hield voet bij stuk.

De laatste hoofstukken gaan over de belangrijkste verwezenlijking van Philippe. Het was hem namelijk een doorn in het oog dat Château Mouton-Rothschild niet behoorde tot de premiers crus in de classificatie van 1855. Zijn missie was duidelijk:

“ … to ditch the 1855 classification altogether, and replace it with a new up-to-date table, with Mouton in its rightful place. That would fix them. I knew that old documents with seals on them were highly prized in France, until they finished up in the flea-market. I couldn’t have imagined that it would take me twenty years to get this one torn up.”

Toch slaagt hij erin. Na lang lobbyen en verschillende strategische steekspellen, wordt op 21 juni 1973 de classificatie aangepast die al sinds 1855 standhield. Château Mouton Rothschild wordt een premier cru en hijst zich naast Margaux, Lafite, Latour en Haut-Brion.

“It was a great moment. Forget the long years of fighting, bitterness and rancour, it was time to celebrate. We cracked a jeroboam of Mouton ’23 and all the vineyard workers came to drink to the future, and their new motto:

Premier je suis, second je fus, Mouton ne change.”
(De eerste ben ik, de tweede was ik, maar Mouton verandert niet.)

Milady Vine is een geromantiseerde, maar onderhoudende inkijk in het leven van een van de grootste persoonlijkheden in de wijnwereld en het onstaan van een legendarisch wijnmerk. En het mag dan een zo goed als onbetaalbaar luxeproduct zijn, Philippe doet er zelf niet snobistisch over:

“Developing your taste is one of the pleasures of the game and if you finish up drinking Mouton with Irish stew and Champagne with spaghetti, it seems to me entirely your affair.”

Wil je op de hoogte blijven van wat er reilt en zeilt op Le Vin Perdu? Dat kan via Twitter en Facebook of door je abonneren op de RRS-feed.

About these ads
Posted in: Wijnboeken