Terug van nooit weggeweest: claret

De Britten zijn dol op hun zondagse glas ‘claret’. Daarmee bedoelen ze doorgaans alle rode wijnen uit Bordeaux. Dat was niet altijd zo. Hoewel het woord al lang bekend is, kondigde de voorzitter van de Union des Maisons de Negoce de Bordeaux aan dat deze term nu ook officieel in gebruik wordt genomen.

De herkomst van het woord ‘claret’ is een weetje dat elke wijnliefhebber vroeg of laat opsteekt. Tijdens de Engelse dynastie van Huis Plantagenet (1154-1485) werden in Bordeaux lichtere, minder geconcentreerde wijnen geproduceerd. Deze wijnen neigden eerder naar rosé. Ze kregen de toepasselijke naam ‘clairet’, wat ‘bleek’ betekent.

De Engelse koningen – waaronder Richard Leeuwenhart – konden grote stukken van Frankrijk tot hun grondgebied rekenen. Ze scheepten deze clairet lustig naar Engeland en ontwikkelden er een voorkeur voor. De Franse tongval onmachtig, maakten ze er echter al snel ‘claret’ van.

Niemand weet precies waarom de bleke ‘clairet’ verdwenen is. Volgens sommigen heeft het te maken met het feit dat het tussen 1689 en 1815 geregeld hommeles was tussen Engeland en Frankrijk. Door deze ‘tweede honderdjarige oorlog’ werd de wijnhandel tussen beide landen ernstig verstoord en moesten de Engelsen andere oorden opzoeken voor hun gegiste druivensap. Gevolg: ze begonnen Portugese Madeira en ’Port wine’ te drinken. Zo viel meteen ook de belangrijkste afzetmarkt voor clairet weg.

Vandaag gebruiken  Britten de term ‘claret’ nog steeds, maar doorgaans bedoelen ze er gewoon rode wijn uit Bordeaux mee (zie bv. het sublieme kortverhaal ‘Taste’ van Roald Dahl).  In Californië en Australië worden de termen ‘claret’ en  ’claret wine’ vaak gebruikt voor wijnen in de Bordeaux-stijl.

Tot november 2011! Allan Sichel, de voorzitter van de Union des Maisons de Negoce de Bordeaux heeft immers aangekondigd dat de term ‘claret’ terug in gebruik zal worden genomen voor “lichte, fruitige en gemakkelijk te drinken wijnen.” Met andere woorden: wijnen die in zekere zin – maar niet volledig – aansluiten bij de oude betekenis van ‘clairet’.

Er wordt verwacht dat de term vooral gebruikt zal worden door de AOP’s Bordeaux, Bordeaux Supérieur en Côtes de Bordeaux. Een nieuwe appelatie is het zeker niet: de bedoeling is louter om het woord te linken aan een bepaald smaakprofiel: dat van de alledaagse wijnen uit Bordeaux die gemakkelijk wegdrinken. Een merknaam voor het doordeweekse glas, zeg maar.

“De term Claret is nog nooit officieel geweest en werd niet gebruikt door de Fransen”, zegt Allan Sichel. “Om deze merknaam succes te laten hebben, moet het niet alleen bekend zijn in Engeland maar ook in alle andere exportmarkten en in Frankrijk zelf. We zijn ervan overtuigd dat het woord simpel en duidelijk genoeg is om algemeen verspreid te raken.”

On verra!